Кез келген мемлекеттің даму деңгейі мен өркениеттілігі оның ана мен балаға деген қамқорлығымен өлшенеді. Ана мен бала – қоғамның ерекше назарды қажет ететін бөлігі, сонымен бірге мемлекеттің басты байлығы мен интеллектуалды капиталы. Осы орайда, ана мен баланы қорғау саясаты елдің ертеңіне құйылатын ең тиімді стратегиялық инвестиция болып табылады.
Қазақстанның демографиялық драйвері (өсім орталығы) саналатын Түркістан облысында бұл мәселенің маңызы өте жоғары. Республика бойынша туу көрсеткішінен көш бастап тұрған, көпбалалы аналар ең көп шоғырланған бұл өңірде ана мен баланың денсаулығын сақтау және әлеуметтік қауіпсіздігін қамтамасыз ету – аймақ дамуының басты бағыты.
Өңірдегі денсаулық сақтау жүйесі: Салауатты ұрпақ кепілі.
Түркістан облысында ана мен бала денсаулығын қорғау – жүктілікті жоспарлау кезеңінен басталып, баланың кәмелеттік жасқа толғанына дейінгі ауқымды процесті қамтиды. Халық саны тығыз және ауылдық жерлерде тұратын тұрғындар үлесі жоғары өңірде медициналық қызметтің қолжетімділігіне ерекше мән беріледі.
Медициналық қорғаудың аймақтағы негізгі тетіктері:
— Перинаталдық көмек сапасын арттыру: Облыс орталығы Түркістан қаласында және ірі аудандарда заманауи құрал-жабдықтармен қамтылған перинаталдық орталықтар мен ана мен бала орталықтары жұмыс істейді. Бұл орталықтар күрделі жағдайдағы босану процестерін сәтті басқаруға мүмкіндік береді.
— Шалғай ауылдарға медициналық көмек жеткізу: Аудан орталықтарынан алыс жатқан елді мекендердегі аяғы ауыр әйелдерді есепке алу, оларды скринингтік тексерулермен қамту үшін мобильді медициналық кешендер мен жедел жәрдем қызметі күшейтілген. Тіпті, шалғай өңірлер үшін санитарлық авиация мүмкіндіктері де пайдаланылады.
— Балалар емдеу ісі және неонатология: Жаңа туған нәрестелер арасындағы сирек кездесетін патологияларды (ауруларды) ерте анықтау мақсатында неонаталдық скрининг бағдарламасы сәтті жүзеге асырылуда. Балаларды ұлттық күнтізбеге сай уақтылы вакцинациялау жұмыстары да тұрақты жүргізіледі.
Түркістан облысындағы әлеуметтік қауіпсіздік және қолдау шаралары.
Ана мен баланың өзін қоғамда жайлы әрі қорғалған сезінуі үшін материалдық тұрақтылық өте маңызды. Көпбалалы отбасылар жиі кездесетін Түркістан өңірінде әлеуметтік қолдау жүйесі ерекше сипатқа ие.
Мемлекеттік және аймақтық көмек:
— Әлеуметтік жәрдемақылар жүйесі: Бала туғанда берілетін бірреттік және бала 1,5 жасқа толғанға дейінгі күтіміне байланысты ай сайынғы жәрдемақылардың уақтылы төленуі облыста қатаң қадағаланады.
— «Алтын алқа» және «Күміс алқа» иегерлеріне қолдау: Түркістан облысы батыр аналардың саны бойынша республикада алдыңғы орында. Оларға берілетін арнайы мемлекеттік жәрдемақылардан бөлек, жергіліқты деңгейде қоғамдық көліктерде тегін жүру, шипажайларға жолдама алу секілді жеңілдіктер қарастырылған.
— «Анаға құрмет» және отбасын қолдау орталықтары: Өңірдегі аудандарда ашылған бұл орталықтар қиын жағдайға тап болған аналарға, жалғызбасты әйелдерге уақытша баспана беріп, заңгерлік және психологиялық көмек көрсетеді.
Болашаққа инвестиция: Балалардың әлеуетін дамыту.
Ана мен баланы қорғауға жұмсалған әрбір күш-жігер – Түркістан облысының және тұтас мемлекеттің болашақ интеллектуалды және экономикалық тұрақтылығына салынған тікелей капитал. Бүгін дені сау, сапалы тәрбие мен білім алған бала – ертеңгі күннің білікті маманы.
Түркістан өңірінде балалардың болашағы үшін келесі бағыттарға инвестиция құйылуда:
— Мектепке дейінгі тәрбие: Облыста балабақша тапшылығын жою мақсатында мемлекеттік-жекеменшік серіктестік аясында жүздеген жекеменшік балабақшалар ашылды. Бұл бүлдіршіндерді мектепке дейінгі біліммен қамту көрсеткішін айтарлықтай өсірді.
— Қауіпсіз инфрақұрылым: Жаңадан салынған «Жайлы мектептер» мен заманауи білім ошақтары балалардың қауіпсіз ортада оқуына, цифрлық технологияларды еркін меңгеруіне жағдай жасап отыр.
— Инклюзивті қолдау: Ерекше қажеттіліктері бар балаларды оңалту, оларды қоғамға бейімдеу мақсатында Түркістан қаласында жаңа арнайы орталықтар мен емдеу-сауықтыру мекемелері іске қосылды.
Отбасылық құндылықтар мен ананың психологиялық саулығы.
Оңтүстік өңірде бала тәрбиесі тек ананың иығына жүктелетін міндет деген ескі стереотиптер біртіндеп жойылып келеді. Ананың тек физикалық қана емес, сонымен бірге психологиялық саулығы да басты назарда.
Облыстағы «Аналар мектебі» және «Әкелер кеңесі» сияқты қоғамдық ұйымдар бала тәрбиесіндегі ортақ жауапкершілікті насихаттайды. Босанғаннан кейінгі күйзеліске ұшыраған аналарға емханалар жанындағы психологтардың көмегі ұйымдастырылған. Сондай-ақ, көпбалалы аналардың тек үй шаруасымен шектелмей, «Бастау Бизнес» сияқты жобалар арқылы грант алып, өз кәсібін ашуына жағдай жасалуы олардың қоғамдағы өзіндік бағасын арттырып, отбасындағы психологиялық климатты жақсартуға оң әсерін тигізуде.
Түркістан облысында ана мен баланы қорғау – бұл жай ғана әлеуметтік міндеттеме емес, бұл өңірдің өсіп-өркендеуінің, ұлттық қауіпсіздігіміздің кепілі.
Бақытты анадан ғана саналы әрі дені сау ұрпақ дүниеге келеді. Ал балалары қауіпсіз, сапалы білім мен медицина қолжетімді ортада өскен аймақтың болашағы әрқашан жарқын болмақ. Түркістан өңірінде ана мен балаға жасалған бүгінгі жағдай – ертеңгі қуатты, рухани тұрғыдан бай және экономикалық тұрғыдан тәуелсіз Қазақстанның берік іргетасы.
