Қазақстанда саяси жүйені жаңғыртуға бағытталған реформалар кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Сол өзгерістердің бірі ретінде Конституциялық заң аясында Құрылтай институты енгізіліп, оның құрамын азаматтардың тікелей дауыс беруі арқылы қалыптастыру көзделген. Бұл қадам мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіруге, заң шығару қызметінің тиімділігін арттыруға және азаматтардың қоғамдық-саяси үдерістерге қатысу мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған.
Жаңа саяси модельдің ерекшелігі ретінде заң шығару қызметін жүзеге асыратын Құрылтай депутаттарының тікелей сайлануы қарастырылған. Конституциялық заңға сәйкес Құрылтай 145 депутаттан тұрады және олар бес жыл мерзімге сайланады. Мұндай жүйе азаматтардың еркін білдіруге, саяси партиялар арасындағы бәсекелестікті дамытуға және түрлі қоғамдық көзқарастардың заң шығару процесінде көрініс табуына мүмкіндік береді.
Бұл реформаның маңызды нәтижелерінің бірі ретінде азаматтардың мемлекеттік шешімдердің қалыптасуына ықпалының артуын атауға болады. Әрбір сайлаушы өзінің таңдауы арқылы заң қабылдайтын органның құрамын айқындауға қатысады. Соның нәтижесінде депутаттардың сайлаушылар алдындағы жауапкершілігі күшейіп, өңірлердегі өзекті мәселелерді көтеруге және олардың шешілуіне басымдық беруге ынтасы артады.
Жаңа саяси модель заң шығару сапасын арттыруды да көздейді. Құрылтайдың негізгі міндеттеріне әлеуметтік-экономикалық дамуға қажетті заңдарды қабылдау, мемлекеттік бюджетті қарау, халықаралық келісімдерді ратификациялау және ел үшін маңызды стратегиялық бастамаларды құқықтық тұрғыдан қамтамасыз ету кіреді. Сондықтан депутаттардың кәсібилігі мен жауапкершілігі қабылданатын шешімдердің сапасына тікелей әсер етеді.
Реформалардың тағы бір маңызды бағыты қоғам мен мемлекеттік институттар арасындағы сенімді нығайту болып табылады. Заң талаптарына сай ұйымдастырылған ашық әрі жария сайлау азаматтардың сайлау процесіне деген сенімін күшейтіп, демократиялық қағидаттардың орнығуына ықпал етеді. Бұл өз кезегінде қоғамдық тұрақтылық пен тиімді кері байланысты дамытуға негіз қалайды.
Сонымен қатар жаңа модель саяси партиялардың бағдарламалық бәсекелестігін арттыруға мүмкіндік береді. Партиялар азаматтардың қолдауына ие болу үшін экономиканы дамыту, әлеуметтік саясат, білім беру, денсаулық сақтау және өңірлік даму бағыттары бойынша нақты ұсыныстар әзірлеуге ұмтылады. Мұндай бәсекелестік саяси мәдениеттің дамуына және қоғамдық пікірдің кеңірек ескерілуіне жағдай жасайды.
Құрылтай сайлауының нәтижесі тек жаңа депутаттардың сайлануымен ғана өлшенбейді. Ол заң шығару жүйесінің тиімділігін арттыруға, азаматтардың пікірін мемлекеттік саясатты қалыптастыру кезінде ескеруге және қоғам мен билік институттары арасындағы өзара іс-қимылды дамытуға бағытталған маңызды саяси кезең болып саналады.
Қазақстанның жаңа саяси моделі ұзақ мерзімді институционалдық өзгерістерге негізделген. Оның тиімділігі заңның үстемдігін сақтауға, сайлау процесінің ашықтығына, азаматтардың белсенділігіне және сайланған депутаттардың қоғам алдындағы жауапкершілігіне байланысты.
Осы тұрғыдан алғанда, Құрылтай сайлауы мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіруге бағытталған маңызды қадам ретінде қарастырылады. Оның негізгі мақсаты тиімді заң шығару қызметін қамтамасыз ету, азаматтардың ел басқару ісіне қатысу мүмкіндігін кеңейту және Қазақстанның орнықты дамуына құқықтық негізді одан әрі нығайту болып табылады.