Мақтаарал ауданының білім бөлімінің ұйымдастыруымен 2026 жылғы 19 мамырда «Бала қауіпсіздігі – ортақ жауапкершілік» тақырыбында аудандық ата-аналар форумы өтті. Жергілікті Мәдениет үйінде жоғары деңгейде өткен бұл ауқымды форумға аудандық төтенше жағдайлар бөлімінің қызметкерлері, құқық қорғау органдарының өкілдері, білім саласының мамандары, қоғам белсенділері, ата-аналар мен аудан тұрғындары кеңінен қатысты.
Аталған маңызды тақырып аясында аудан тұрғындарына алдағы жазғы шомылу маусымы кезіндегі қауіпсіздік талаптарын қатаң сақтау бойынша ауқымды ақпараттық-түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Форумға Түркістан облысы ТЖД Жедел құтқару жасағының қызметкерлері де арнайы қатысып, төтенше жағдайлар кезінде алғашқы медициналық көмек көрсетудің практикалық дағдылары, соның ішінде жүрек-өкпе реанимациясын жүргізудің заманауи тәсілдерін көрсетті. Сонымен қатар, суда құтқару әдістері арнайы техникалық құралдар мен жабдықтарды демонстрациялау арқылы егжей-тегжейлі түсіндірілді.
Тиісті бөлім қызметкерлері тарапынан аудан тұрғындарына өңірдің географиялық ерекшелігіне байланысты суармалы каналдарға шомылмау, балаларды үлкендердің қарауынсыз қалдырмау және судағы қауіпсіздік талаптарын мүлтіксіз орындау бойынша кешенді ескертулер жасалды. Іс-шара барысында оқушылардың шығармашылық жұмыстарының көрмесі таныстырылып, тәрбиелік мәні зор концерттік бағдарлама көпшілік назарына ұсынылды. Бала тәрбиесі, отбасылық құндылықтарды дәріптеу, жасөспірімдердің қауіпсіздігі, ата-ана жауапкершілігі және психологиялық қолдау мәселелері де күн тәртібінде кеңінен қозғалды.
Жиын барысында облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясы жанындағы Ақсақалдар кеңесі төрағасының орынбасары, белгілі педагог-тренер Н. Сапарханұлы, аудан әкімінің орынбасары Б. Анарбеков, аудандық білім бөлімінің басшысы міндетін уақытша атқарушы Б. Пулатовалар баяндама жасап, өз ой-пікірлерімен бөлісті және әкімшілік-педагогикалық тұрғыдан маңызды кеңестерін жеткізді. Сондай-ақ, қатысушылар тарапынан қойылған сұрақтарға ресми жауаптар беріліп, нәтижелі ашық пікір алмасу алаңы қалыптасты. «Бала қауіпсіздігі – ортақ жауапкершілік» форумының негізгі мақсаты — бала қауіпсіздігін институционалды түрде қамтамасыз ету, ата-ана мен қоғамның құқықтық жауапкершілігін арттыру және өскелең ұрпақтың қауіпсіз әрі жарқын болашағын қалыптастыру болып табылады.
Жазғы маусым қарсаңында кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету — азаматтық қорғаныс желісі бойынша мемлекеттік органдардың стратегиялық міндеті. Мақтаарал ауданының айрықша трансшекаралық және ирригациялық инфрақұрылымын, атап айтқанда суармалы каналдар желісінің тығыздығын ескерсек, бұл аймақтағы превентивті шаралардың маңызы өте жоғары. Аудандық төтенше жағдайлар бөлімі мен Түркістан облысы ТЖД Жедел құтқару жасағының форум аясындағы бірлескен іс-қимылы — халықтың құқықтық және техникалық сауаттылығын арттырудың тиімді құралы. Шомылуға тыйым салынған ирригациялық жүйелердегі қауіп-қатердің алдын алу тек қатаң бақылауды емес, халық арасында «қауіпсіздік мәдениетін» қалыптастыруды талап етеді.
Әкімшілік және құқықтық тұрғыдан алғанда, су нысандарындағы қауіпсіздік ережелерін бұзу заңнамалық жауапкершілікті жүктейді. ТЖД мамандары көрсеткен арнайы құралдар арқылы суда құтқару әдістемесі мен нақты нұсқаулықтар ата-аналардың төтенше жағдай кезінде жедел әрі дұрыс шешім қабылдауына мультипликативті әсер етеді. Төтенше жағдайлар менеджментінің бұл моделі тек құқық қорғау функциясымен шектелмей, қоғамды проактивті оқытуға негізделген.
Төтенше жағдай орын алған алғашқы минуттарда көрсетілген алғашқы медициналық көмектің сапасы адам өмірін сақтап қалудың басты индикаторы болып табылады. Жедел құтқару жасағы қызметкерлерінің ата-аналарға жүрек-өкпе реанимациясы тәсілдерін практикалық тұрғыдан көрсетуі — медициналық-демографиялық превенцияның маңызды элементі. Ересектерді оқыту әдістемесіне сәйкес ұйымдастырылған бұл шеберлік сыныптары қатысушылардың теориялық білімін тәжірибемен ұштастыруға мүмкіндік берді.
Балалар арасындағы жарақаттану мен қайғылы жағдайлардың статистикасын төмендету тікелей осындай медициналық-санитарлық ағарту жұмыстарының қолжетімділігіне байланысты. Форумда қаралған клиникалық өлім белгілері кезіндегі алғашқы әрекеттер алгоритмі, тыныс алу жолдарын тазарту және механикалық дефибрилляция негіздері ата-аналардың денсаулық сақтау мәдениетін жаңа деңгейге көтерді. Бұл бағыттағы шаралар білім беру мекемелері мен денсаулық сақтау құрылымдарының ведомствоаралық ықпалдастығы аясында тұрақты мониторингке алынуы тиіс.
Қазақстан Республикасының Неке және отбасы туралы заңнамасына сәйкес, ата-аналар өз балаларының өміріне, денсаулығына және қауіпсіздігіне тікелей және бөлінбейтін заңды жауапкершілікте болады. Аудан әкімінің орынбасары Б. Анарбеков пен білім бөлімі басшысының міндетін уақытша атқарушы Б. Пулатова өз сөздерінде бұл міндеттеменің институционалдық тетіктерін заңды түрде негіздеді. «Бала қауіпсіздігі – ортақ жауапкершілік» форумы — отбасы, білім беру ұйымдары және мемлекеттік органдар арасындағы әлеуметтік әріптестікті нығайтудың диалогтық алаңы.
Ақсақалдар кеңесі төрағасының орынбасары Н. Сапарханұлының педагогикалық-тренерлік тұрғыдағы ұсыныстары отбасылық құндылықтар мен ұлттық тәрбие менталитетін заманауи ювеналды превенциямен байланыстырды. Балаларды қараусыз қалдырудың алдын алу, жасөспірімдер арасындағы суицидалды және девиантты мінез-құлықтың психологиялық детерминанттарын дер кезінде анықтау мақсатында мектеп психологтары мен ата-аналардың байланыс арналарын цифрландыру мәселесі де қаралды. Форумның қорытынды шешімдері аудан деңгейінде балалардың құқықтарын қорғау және қауіпсіздік деңгейін индикативті бағалау жүйесін жетілдіруге негіз болады.
