Қазіргі таңда мемлекетіміздің саясатындағы ең басты басымдықтардың бірі – қоғамдағы отбасылық құндылықтарды нығайту, ана мен бала құқығын қорғау және өскелең ұрпақтың салауатты дамуына жағдай жасау болып табылады. Әсіресе, демографиялық өсімі жоғары, ұлттық тәрбиенің алтын бесігі саналатын Түркістан облысында балалардың құқықтарын қорғау мен олардың психикалық саулығын сақтау мәселесі әрдайым күн тәртібінен түскен емес. Өйткені, бақытты отбасы мен дені сау ұрпақ – қуатты мемлекеттің негізі.
Осы орайда, Түркістан облысына қарасты Түлкібас ауданында балалар мен жасөспірімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың бойындағы мазасыздық пен депрессивті күйлердің алдын алу бағытында маңызды шара ұйымдастырылды. 2026 жылдың 21 мамыр күні аудандағы М. Ломоносов атындағы мектеп-гимназиясының базасында мектеп директорлары мен педагог-психологтарға арналған «Жасыл дәліз» алгоритмі бойынша кең ауқымды ақпараттық семинар өтті. Бұл жиын өңірдегі бала қорғау саясатының тиімділігін арттыруға бағытталған кезекті жүйелі қадам болды.
Балалардың психикалық денсаулығы – мемлекеттік саясаттың өзегі
Жиынның маңыздылығын арттыру мақсатында басқосуға аудан әкімінің орынбасары Қ.Б. Тынысбекұлы арнайы қатысты. Ол өз сөзінде заманауи қоғамдағы отбасылық құндылықтардың деңгейі мен бала тәрбиесіндегі жаңа сын-қатерлерге тоқталып өтті.
«Қоғамдағы отбасылық және гендерлік саясатты жүзеге асыру, ана мен баланы қорғау тек материалдық қолдаумен ғана шектелмейді. Ең бастысы – балаларымыздың ішкі жан дүниесінің тыныштығы, олардың психологиялық қауіпсіздігі. Бүгінгі таңда ақпараттық ағымның өте жылдам дамуы, әлеуметтік желілердің әсері жасөспірімдердің психикасына салмақ түсіруде. Сондықтан, әрбір білім беру ұшағындағы басшылар мен психологтар баланың мінез-құлқындағы кез келген өзгеріске бейжай қарамауы тиіс. Біз бірлесе отырып, әрбір баланың қауіпсіздігін қамтамасыз етуіміз керек», – деп атап өтті Қ.Б. Тынысбекұлы.
Семинар барысында басты назар балалар арасындағы аутодеструктивті мінез-құлық пен суицидтік қауіп белгілерін ерте анықтауға аударылды. Осы бағытта аудандық аурухана басшысының орынбасары З.С. Утегенова сөз сөйлеп, «Жасыл дәліз» алгоритмінің жұмыс істеу тетіктерін егжей-тегжейлі түсіндіріп берді.
Бұл алгоритм – білім беру мекемелері мен медициналық ұйымдардың арасындағы тығыз байланысты орнататын, қауіп-қатердің алдын алуға арналған тиімді құрал. З.С. Утегенова өз баяндамасында мынадай негізгі аспектілерге тоқталды:
— Қауіп белгілерін ерте анықтау: Оқушының тұйықталуы, үлгерімінің кенет төмендеуі немесе мінез-құлқындағы өзге де ерекшеліктерді дер кезінде байқау;
— Ата-анамен сенімді байланыс: Баланың басындағы қиындықты шешуде мектеп пен отбасының ынтымақтастығы, ата-анаға дұрыс түсіндіру жұмыстарын жүргізу;
— Медициналық және психологиялық жедел көмек: Қауіпті жағдай анықталған сәтте баланы бюрократиялық кедергілерсіз, арнайы «жасыл дәліз» арқылы білікті психотерапевтер мен медицина мамандарына жедел жолдау.
Дәрігердің айтуынша, ана мен бала денсаулығын қорғау тек физикалық ауруларды емдеу емес, сонымен бірге жас ұрпақтың менталды саулығын сақтауды да қамтиды. Түсіндіру жұмыстарының дер кезінде жүргізілуі көптеген келеңсіздіктердің алдын алуға мүмкіндік береді.
Іс-шараның екінші бөлімінде қатысушылар – мектеп директорлары мен педагог-психологтар өзара пікір алмасып, тәжірибелерімен бөлісті. Олар мектеп қабырғасында кездесетін нақты жағдайларды (кейс-стади) талқылап, алгоритмді іс жүзінде қолданудың тиімді жолдарын қарастырды. Мамандардың қойған сұрақтарына аудандық емхана дәрігерлері мен салалық сарапшылар тұшымды жауаптар берді.
Семинар қорытындысы бойынша, қоғамдағы отбасылық құндылықтарды арттыру үшін мектеп психологтарының тек баламен ғана емес, ата-аналармен де жұмысты күшейтуі қажет екендігі туралы ортақ шешім қабылданды. Өйткені, баланың психологиялық тұрақтылығы отбасындағы жылулық пен түсіністіктен бастау алады.
Түлкібас ауданында өткен бұл ақпараттық-түсіндіру жиыны Түркістан облысындағы балалардың құқықтарын қорғау, демографиялық саясатты нығайту және отбасылық құндылықтарды ұлықтау бағытындағы ауқымды жұмыстардың бір парасы ғана. Мұндай іс-шаралар алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасын таппақ. Ана мен баланың қауіпсіздігі – әрбір азаматтың және мемлекеттің басты назарында.
